MOLENBIOTOOP
Geef molens de ruimte
 
 

De waterloop van een poldermolen

Bij poldermolens dient, naast de noodzaak van een goede windvang, tevens te worden gezorgd dat de molen voldoende ‘tasting’ heeft. Dit wil zeggen dat het scheprad of de vijzel, die het water opvoeren, tot in het water reiken.
Overal in Nederland is ten behoeve van de landbouw het gemiddeld waterpeil in de loop der jaren steeds verder verlaagd. Ook klinken met name de bodem van veenpolders steeds verder in. Hierdoor kan het scheprad of de vijzel droog komen te staan, waarmee de molen zijn functie verliest. Moet het water in een polder zo ver worden opgevoerd dat de molens in een molengang staan, dan zal duidelijk zijn dat ook alle overige molens hun functie verliezen wanneer de ondermolen komt droog te staan.

In de meeste gevallen zijn de peilverlagingen onontkoombaar. Er zijn enkele mogelijkheden om een molen toch in bedrijf te houden. Doorgaans zijn er aanpassingen aan de molen zelf mogelijk. De tasting van een molen kan soms verbeterd worden door het scheprad te vergroten en eventueel lager te plaatsen, of door het te vervangen door een vijzel die het water van grotere diepte kan opvoeren. Dit zijn evenwel ingrijpende aanpassingen. Is er een vijzel aanwezig, dan kan bezien worden of deze verlengd kan worden.

Er zijn echter praktische beperkingen aan de opvoerhoogte. Een kostbaar alternatief is, om een nieuwe molen als ondermolen bij te plaatsen. Gelukkig zijn er nog veel poldermolens die op een of andere wijze hun functie hebben behouden. Veel molens worden maalvaardig gehouden om bij calamiteiten dienst te kunnen doen en de gemotoriseerde gemalen bij te staan.

Geheel los van de hoogte van het waterpeil dient de achterwaterloop, waarlangs het water naar de molen stroomt, zoveel mogelijk vrij te zijn van planten en andere zaken die het mechaniek kunnen doen vastlopen. Zelfs een klein stuk hout dat het krooshek weet te passeren, kan de vijzel of het scheprad doen vastlopen en aanzienlijke schade aan de raderen tot gevolg hebben.

Wat is een waterschapskeur en hoe helpt die de biotoop van een poldermolen te beschermen?

 

Terug naar vorige pagina